ABD/İsrail ve İran arasında yaşanan savaş brent petrol fiyatlarını etkilemiş, savaş öncesinde 70 dolar civarında seyreden brent petrol 84 dolara kadar çıkmış, akaryakıt fiyatlarına da önceki gece yarısından itibaren 7 lira zam gelmesi planlamış ancak bu beklenen zam gelmemişti.
Bu gece yarısından itibaren sektör kaynakları ise akaryakıt fiyatlarına çift haneli zam duyurmuş, zammın miktarı motorinde 12 liraya kadar yükselmişti.
Ancak akaryakıt fiyatlarında beklenen yüksek zam pompaya yansımadı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin vatandaş üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla akaryakıtta yeniden eşel mobil sistemi uygulamasına geçildi. Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı kararı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Alınan kararla birlikte, jeopolitik gelişmeler nedeniyle petrol fiyatlarında yaşanan artışın enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılması ve vatandaşın bütçesine yansımasının azaltılması hedefleniyor.
ÖTV üzerinden dengeleme yapılacak
Hazine ve Maliye Bakanlığından edinilen bilgilere göre sistem, 2 Mart tarihi baz alınarak uygulanacak. Buna göre akaryakıt fiyatlarında artış yaşanması halinde, artışın yüzde 75’ine kadar olan kısmı Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) düşülerek fiyatın pompaya sınırlı yansıması sağlanacak.
Bu kapsamda benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde 13,9006 liraya, LPG’de ise kilogram başına 11,3830 liraya kadar vergi indirimi uygulanabilecek.
10 liralık artışın sadece 2,5 lirası yansıyacak
Yeni sistemle birlikte uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuruna bağlı olarak oluşabilecek zamların büyük bölümü vergiden karşılanacak. Örneğin akaryakıt fiyatlarında 10 liralık bir artış olması durumunda, bunun yalnızca 2,5 lirası pompa fiyatına yansıyacak, kalan 7,5 liralık kısmı ise ÖTV indirimiyle dengelenecek.
Öte yandan fiyatların düşmesi durumunda da aynı sistem tersine işleyecek. Fiyat düşüşünün yüzde 75’ine kadar olan kısmı ÖTV artışıyla dengelenecek ancak bu artış 2 Mart’ta uygulanan vergi seviyesini geçemeyecek.
Bu uygulamayla birlikte, bütçe gelirlerinden feragat edilerek akaryakıt fiyatlarının vatandaş ve piyasa üzerindeki etkisinin sınırlı tutulması amaçlanıyor.